Varen tussen windmolens op het IJsselmeer is in de meeste gevallen niet toegestaan. Rond windmolenparken gelden officiële veiligheidszones waarbinnen recreatievaart verboden is. Dit geldt voor alle bestaande en nieuw te bouwen windparken op het IJsselmeer. De exacte grenzen van deze zones verschillen per park en staan aangegeven op officiële vaarkaarten en in de Waterkaart van Rijkswaterstaat. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over varen rondom windmolens op het IJsselmeer.
Welke gebieden rond windmolens zijn afgesloten voor recreatievaart?
Rond elk windmolenpark op het IJsselmeer geldt een verboden zone die zich uitstrekt tot minimaal 50 meter rondom de buitenste turbines van het park. In de praktijk zijn de meeste veiligheidszones ruimer en beslaan ze het volledige gebied tussen en direct rondom de molens. Recreatievaarders mogen deze zones niet betreden, ongeacht het type vaartuig of de weersomstandigheden.
De belangrijkste windmolenparken op het IJsselmeer bevinden zich langs de Noordoostpolder en bij de Afsluitdijk. Denk aan parken zoals Windpark Noordoostpolder, een van de grootste offshorewindparken van Europa, gelegen in het IJsselmeer. Dit park beslaat een aanzienlijk oppervlak en is volledig afgesloten voor recreatievaart. Rondom dit park gelden veiligheidszones die op de kaart duidelijk zijn gemarkeerd.
De afsluitingen zijn er niet alleen om veiligheidsredenen. Windturbines genereren sterke turbulentie en de ankerkabels en funderingen onder water vormen een risico voor kleinere vaartuigen. Ook onderhoudsvaartuigen bewegen regelmatig in en rond de parken, wat de kans op aanvaringen vergroot.
Wat zeggen de vaarregels over windmolenparken op het IJsselmeer?
De vaarregels rondom windmolenparken op het IJsselmeer zijn vastgelegd in het Binnenvaartpolitiereglement (BPR) en in specifieke bekendmakingen aan de scheepvaart (BAS) van Rijkswaterstaat. Kort samengevat: het is verboden om binnen de aangewezen veiligheidszones te varen, te ankeren of stil te liggen. Overtreding kan leiden tot een boete.
Rijkswaterstaat publiceert regelmatig bijgewerkte bekendmakingen aan de scheepvaart wanneer nieuwe windparken in gebruik worden genomen of wanneer bestaande zones worden aangepast. Het is de verantwoordelijkheid van de schipper om voor vertrek de actuele regelgeving te raadplegen. In 2026 zijn er op het IJsselmeer meerdere uitbreidingen van windparken gepland of in uitvoering, waardoor de zones kunnen wijzigen.
Naast de permanente verboden zones kunnen tijdelijke vaarverboden worden ingesteld tijdens onderhoudswerkzaamheden. Deze tijdelijke verboden worden ook via BAS gecommuniceerd en zijn zichtbaar in navigatieapps zoals Navionics en de officiële Waterkaart van Rijkswaterstaat.
Op zoek naar een mooie boot? Bekijk ons volledige aanbod sloepen en cruisers en ontdek welke Maril bij u past.
Onze modellenHoe herken je een vaarverbod rond windmolens op de kaart?
Op officiële vaarkaarten zijn veiligheidszones rondom windmolenparken aangegeven met een paarse of rode omlijning, vaak gecombineerd met een ankersymbool met een streep erdoor. Dit symbool betekent dat ankeren en varen verboden is in het betreffende gebied. Digitale kaarten in navigatieapps tonen deze zones doorgaans als gearceerde vlakken met een waarschuwingspictogram.
Zo herken je een vaarverbod op de kaart:
- Een paarse of rode begrenzing rondom het windmolenpark
- Een ankersymbool met een rode streep erdoor
- De tekst “verboden voor alle scheepvaart” of “veiligheidszone” in de legenda
- Gearceerde gebieden in digitale navigatieapps
- Verwijzingen naar een specifiek BAS-nummer in de kaartnotitie
Gebruik altijd een actuele kaart. Papieren kaarten verouderen snel bij de aanleg van nieuwe windparken. Digitale navigatiemiddelen met automatische updates geven de meest betrouwbare informatie over de huidige situatie op het IJsselmeer.
Mag je wel langs de rand van een windmolenpark varen?
Ja, langs de rand van een windmolenpark varen is in principe toegestaan, mits je buiten de officieel aangewezen veiligheidszone blijft. De grens van die zone is het punt tot waar je mag naderen. Buiten die grens is de vaarroute vrij, ook als de molens zichtbaar dichtbij lijken.
Toch is voorzichtigheid geboden wanneer je langs de rand van een park vaart. Houd rekening met de volgende punten:
- Windturbulentie: Direct naast een windpark kan de wind grilliger zijn, wat invloed heeft op de stabiliteit van je boot.
- Onderhoudsvaartuigen: Grote werkschepen verlaten het park via vaste routes en hebben voorrang. Houd voldoende afstand en let op verkeerssignalen.
- Betonning: De buitengrens van de veiligheidszone is soms gemarkeerd met boeien. Vaar niet binnendoor deze boeien.
- Zichtbaarheid: Bij mist of slechte zichtomstandigheden is het verstandig om extra afstand te houden tot het park.
- Actuele BAS-meldingen: Controleer voor vertrek of er tijdelijke uitbreidingen van de veiligheidszone van kracht zijn.
Wie rustig en bewust vaart, kan de windmolenparken langs de rand passeren zonder problemen. Het vraagt alleen wat extra voorbereiding en aandacht op het water.
Welke routes op het IJsselmeer zijn nog vrij toegankelijk voor recreatievaarders?
Het overgrote deel van het IJsselmeer is nog altijd vrij toegankelijk voor recreatievaarders. De windmolenparken beslaan slechts een beperkt deel van het totale wateroppervlak. Populaire routes van Enkhuizen naar Stavoren, van Lelystad naar Medemblik of vanuit de Friese meren het IJsselmeer op zijn in 2026 gewoon bevaarbaar.
De meest gebruikte vrije routes voor recreatievaart zijn:
- De westelijke route langs de Noord-Hollandse kust van Den Oever naar Enkhuizen
- De oversteek van Enkhuizen naar Stavoren of Lemmer
- De zuidelijke route langs Lelystad en Urk richting de Noordoostpolder
- De toegang vanuit de Friese meren via het Prinses Margrietkanaal naar het IJsselmeer
- De route langs de Afsluitdijk van Den Oever naar Kornwerderzand
Bij het plannen van een tocht over het IJsselmeer is het verstandig om de actuele vaarkaart te raadplegen en rekening te houden met de windmolenparken als vaste obstakels in je routeplanning. Wie dat doet, ontdekt dat er nog volop ruimte is om te genieten van dit prachtige binnenwater.
Hoe Maril helpt bij het varen op het IJsselmeer
Het IJsselmeer stelt eisen aan je boot. De golven kunnen snel opbouwen, de wind is open en onvoorspelbaar, en een tocht van Enkhuizen naar Stavoren vraagt om een stabiele, betrouwbare sloep. Precies daar is Maril op gebouwd.
Maril boten worden volledig in Nederland gebouwd, van polyester casco tot complete afbouw en afwerking. Alles gebeurt in eigen beheer, bij de werf van Aquatec Industries in Woudsend. Dat betekent volledige controle over kwaliteit, en een boot die gemaakt is voor de omstandigheden die Nederlandse wateren bieden.
Wat Maril geschikt maakt voor het IJsselmeer:
- Stabiliteit op open water: De brede, koersvaste rompen liggen rustig in het water, ook bij golfslag
- Comfort voor lange tochten: Ruime kuipen, hoge rugleuningen en veel bergruimte maken meerdaagse tochten aangenaam
- Betrouwbaarheid: Hoogwaardige materialen en vakmanschap zorgen voor een boot die jarenlang meegaat
- Persoonlijke configuratie: Elke Maril wordt naar wens samengesteld, inclusief elektrische of hybride aandrijving
- Service dicht bij huis: De werf staat zelf klaar voor onderhoud en ondersteuning, ook na de aankoop
Bekijk de beschikbare Maril boten op voorraad en ontdek welk model past bij jouw manier van varen. Wil je ook kennismaken met de sportievere modellen van het zustermerk? Bekijk dan de boten van Antaris op voorraad. Neem gerust contact op met Maril voor persoonlijk advies of om een proefvaart in te plannen vanuit de in-water showroom in Woudsend.
Veelgestelde vragen
Wat moet ik doen als ik per ongeluk een veiligheidszone rondom een windmolenpark ben binnengevaren?
Verlaat de zone zo snel en veilig mogelijk via de kortste route terug naar open water, zonder abrupte manoeuvres te maken. Geef je positie door via marifoon op kanaal 16 als je twijfelt over gevaar of als er onderhoudsvaartuigen in de buurt zijn. Na afloop is het verstandig om de situatie te melden bij Rijkswaterstaat, zodat eventuele onduidelijkheden in de bebording of betonning gesignaleerd kunnen worden. Herhaling voorkom je door voor elke tocht de actuele Waterkaart van Rijkswaterstaat of een bijgewerkte navigatieapp te raadplegen.
Hoe blijf ik op de hoogte van nieuwe of gewijzigde veiligheidszones rondom windmolenparken op het IJsselmeer?
De meest betrouwbare manier is het regelmatig controleren van de Bekendmakingen aan de Scheepvaart (BAS) via de officiële website van Rijkswaterstaat, waar alle tijdelijke en permanente vaarverboden worden gepubliceerd. Navigatieapps zoals Navionics en de Waterkaart-app van Rijkswaterstaat bieden automatische updates en zijn daarmee ideaal voor gebruik aan boord. Overweeg ook om je aan te melden voor e-mailnotificaties van Rijkswaterstaat, zodat je automatisch op de hoogte wordt gesteld van nieuwe BAS-meldingen voor het IJsselmeer.
Zijn er uitzonderingen op het vaarverbod, bijvoorbeeld voor vissers of zeilboten zonder motor?
Nee, de veiligheidszones rondom windmolenparken op het IJsselmeer gelden voor alle typen vaartuigen, inclusief zeilboten, motorboten, kano’s en vissersbootjes. Er zijn geen algemene uitzonderingen voor recreatieve vissers of niet-gemotoriseerde vaartuigen. Alleen geautoriseerde onderhouds- en inspectievaartuigen hebben toegang tot de zones. Bij twijfel over een specifieke situatie kun je altijd contact opnemen met Rijkswaterstaat voor verduidelijking.
Welke navigatieapps zijn het meest geschikt voor het varen op het IJsselmeer met windmolenparken in de buurt?
Navionics en de officiële Waterkaart-app van Rijkswaterstaat zijn de meest gebruikte en betrouwbare opties voor recreatievaarders op het IJsselmeer. Beide apps tonen veiligheidszones rondom windmolenparken als gearceerde gebieden en worden regelmatig bijgewerkt bij wijzigingen. Seaiq en Deckee zijn goede alternatieven die ook BAS-meldingen integreren. Gebruik digitale navigatie altijd als aanvulling op een actuele papieren vaarkaart, nooit als enige bron.
Wat zijn de meest gemaakte fouten door recreatievaarders rondom windmolenparken op het IJsselmeer?
De meest voorkomende fout is varen met een verouderde papieren kaart waarop nieuwe of uitgebreide windmolenparken nog niet zijn ingetekend, waardoor vaarders onbedoeld een verboden zone betreden. Een andere veelgemaakte fout is het onderschatten van de windturbulentie langs de rand van een park, wat bij kleinere vaartuigen voor stabiliteitsproblemen kan zorgen. Tot slot checken veel vaarders geen tijdelijke BAS-meldingen voor vertrek, waardoor ze verrast worden door tijdelijk uitgebreide veiligheidszones tijdens onderhoudswerkzaamheden.
Mag ik ankeren in de buurt van een windmolenpark als ik buiten de veiligheidszone blijf?
Ankeren buiten de officiële veiligheidszone is in principe toegestaan, maar houd rekening met de ankerdiepte en de bodemgesteldheid op die locatie. Wees extra alert op de mogelijke aanwezigheid van onderzeese kabels die zich soms buiten de gemarkeerde veiligheidszone uitstrekken; deze staan op gedetailleerde vaarkaarten aangegeven. Controleer ook of er geen tijdelijke uitbreidingen van de ankerverboden van kracht zijn via de actuele BAS-meldingen. Bij twijfel is het veiliger om een officiële ankerplaats of jachthaven in de buurt te kiezen.
Worden de veiligheidszones op het IJsselmeer in de toekomst nog groter door nieuwe windparken?
Ja, de verwachting is dat de windmolenparken op het IJsselmeer de komende jaren verder worden uitgebreid als onderdeel van de Nederlandse energietransitie. In 2026 zijn al meerdere uitbreidingen gepland of in uitvoering, wat betekent dat bestaande zones kunnen worden vergroot of dat er nieuwe zones bijkomen. Het is daarom extra belangrijk om voor elke tocht op het IJsselmeer de meest actuele kaarten en BAS-meldingen te raadplegen en niet te vertrouwen op routes die je in het verleden hebt gevaren.